Je puber komt thuis met een onvoldoende en zegt: “Ik ben gewoon slecht in dit vak. Het heeft toch geen zin meer.” Of misschien hoor je: “Anderen kunnen dit wel, maar ik niet. Ik ben er gewoon niet goed genoeg in.”
Pubers die vast zitten in een negatieve mindset komen vaak niet tot positieve gedachten én positieve resultaten. Ze zien hun talenten als iets dat vaststaat, als iets dat ze niet kunnen veranderen. En dat is zo jammer, want door te denken in oplossingen en mogelijkheden verandert hun mindset, hun zelfvertrouwen én hun schoolresultaten.
In dit blog neem ik je mee in de wereld van mindset. Ik leg uit wat het precies is, waarom het zoveel invloed heeft op de schoolprestaties van je puber én hoe je samen aan de slag kunt gaan om van een vaste mindset naar een groeimindset te bewegen.
Wat is mindset eigenlijk?
Mindset is hoe je denkt over jezelf, je talenten en de dingen die je kunt leren. Het is een soort bril waardoor je naar de wereld kijkt. Misschien denk je: “Ik ben gewoon slecht in wiskunde, ik leer dat nooit.” Maar je kunt ook denken: “Wiskunde is moeilijk, maar ik kan het leren als ik oefen.”
Zie je het verschil? Die ene gedachte kan het verschil maken tussen opgeven en doorzetten. Je mindset heeft invloed op hoe je omgaat met uitdagingen, fouten en succes. En dat is precies waarom het zo belangrijk is voor schoolresultaten.
De vaste mindset: Als je denkt dat je het niet kunt
Pubers met een vaste mindset denken dat hun talenten en intelligentie vaststaan. Je hebt het, of je hebt het niet. Als je een fout maakt, denk je snel: “Zie je wel, ik kan dit niet.” Je vermijdt uitdagingen en geeft sneller op.
Stel, je puber krijgt een slecht cijfer voor een toets. Met een vaste mindset denkt hij misschien: “Ik ben gewoon niet goed in dit vak. Wat heeft het nog voor zin om mijn best te doen?”
Wat gebeurt er dan? Je puber gaat het vak steeds meer uit de weg. Hij maakt geen huiswerk meer, of doet het op het laatste moment. Hij durft geen vragen te stellen in de klas, want dat zou bevestigen dat hij het niet kan. De resultaten worden steeds slechter en het zelfvertrouwen zakt naar een dieptepunt.
En dan ontstaat een neerwaartse spiraal. Slechte cijfers leiden tot minder motivatie, wat weer leidt tot nog slechtere cijfers. Je puber gaat zichzelf zien als “dom” of “niet goed genoeg”. En dat is natuurlijk helemaal niet waar.
Wat je aandacht geeft groeit.
Als je puber steeds maar weer denkt “ik kan dit niet”, gaat hij dat geloven. En dat willen we niet.
De groeimindset: Als je gelooft dat je kunt leren
Pubers met een groeimindset geloven dat ze kunnen groeien en leren door inspanning en fouten te maken. Ze zien fouten als een kans om beter te worden. Je snapt dat je ergens beter in kunt worden door te oefenen en nieuwe dingen te proberen.
Je puber krijgt een slecht cijfer voor een toets, maar met een groeimindset denkt hij: “Oké, dit was niet mijn beste resultaat. Wat kan ik anders doen om de volgende keer beter te scoren?”
Zie je het verschil? In plaats van opgeven, gaat je puber op zoek naar oplossingen. Hij analyseert wat er mis ging, vraagt hulp, past zijn aanpak aan. En dat leidt tot betere resultaten én meer zelfvertrouwen.
Hoe kun je je mindset veranderen?
Gelukkig is mindset niet iets dat vaststaat. Je kunt het veranderen. En daar ga ik je nu bij helpen met concrete oefeningen die je puber direct kan toepassen.
Oefening 1: Herken je gedachten
Als je puber denkt: “Ik kan dit niet”, probeer dan samen te bedenken of dat écht waar is. Of is het gewoon omdat hij bang is om te falen? Je kunt gedachten bewust veranderen.
In plaats van “Ik ben slecht in sport”, kan je puber zeggen: “Ik vind het nu lastig, maar als ik vaker oefen, word ik vast beter.”
Dit klinkt misschien simpel, maar het werkt echt. Door je gedachten bewust te veranderen, train je je brein om anders te denken. En hoe vaker je die positieve gedachte herhaalt, hoe sterker je brein het gaat geloven.
Oefening 2: Zie fouten als kansen
Iedereen maakt fouten en dat is oké. Van fouten leer je juist. Probeer samen te bedenken wat je puber kan leren van een situatie in plaats van op te geven. Je puber presenteert iets in de klas en maakt een fout. In plaats van zichzelf te schamen, kan hij denken: “Ik weet nu wat ik de volgende keer beter kan doen.”
Dit is hét ultieme leermoment. Niet de momenten dat alles goed gaat, maar juist de momenten dat het niet lukt. Daar groei je van.
Oefening 3: Uitdagingen aangaan
Dingen die moeilijk zijn, helpen je groeien. Moedig je puber aan om iets nieuws te proberen en niet bang te zijn om te falen.
Je puber moet een moeilijk verslag schrijven. Met een groeimindset denkt hij: “Het wordt misschien lastig, maar ik kan hulp vragen en stap voor stap werken.”
Begin klein. Kies één uitdaging per week. Het hoeft niet meteen iets groots te zijn. Misschien durft je puber in de klas een vraag te stellen of probeert hij een nieuw leerplan uit. Iedere kleine stap is er één.
Oefening 4: Omring jezelf met positieve mensen
Mensen met een groeimindset moedigen je aan om door te gaan. Help je puber om vrienden of familie te zoeken die hem ondersteunen en in hem geloven.
Negativiteit werkt aanstekelijk, maar positiviteit ook.
Als je puber omringd is door mensen die zeggen “je kunt het niet”, dan gaat hij dat geloven. Maar als hij mensen om zich heen heeft die zeggen “probeer het, ik geloof in je”, dan maakt dat een wereld van verschil.
Waarom is dit zo belangrijk?
Met een groeimindset durft je puber meer en blijft hij gemotiveerd. Hij zal zien dat hij ergens beter in wordt als hij er tijd en energie in investeert. Het maakt hem sterker en helpt hem om tegenslagen beter aan te kunnen.
In mijn praktijk zie ik het ook vaak. Pubers die binnenkomen met het idee “ik kan het niet”, en na een paar weken alles anders aanpakken. Ze beginnen te geloven in zichzelf. Ze durven fouten te maken. Ze zien uitdagingen als kansen in plaats van bedreigingen.
En dan gebeurt er iets moois: de resultaten volgen vanzelf. Niet omdat ze ineens slimmer zijn geworden, maar omdat ze anders denken. Ze staan open voor leren, ze geven niet op bij de eerste tegenvaller, ze blijven doorzetten.
Wat gebeurt er als je dit niet aanpakt?
Als je puber vast blijft zitten in een vaste mindset, dan blijft hij worstelen. Hij zal steeds meer het gevoel krijgen dat school “niets voor hem is”. Hij gaat zichzelf vergelijken met anderen en komt altijd tekort. Zijn zelfvertrouwen wordt steeds minder en uiteindelijk geeft hij op.
En dat is zo zonde. Want ieder kind kan leren. Ieder kind heeft talenten. Het gaat erom dat je kind leert geloven in zijn eigen mogelijkheden.
Dus de volgende keer dat je puber denkt: “Ik kan dit niet”, herinner hem eraan: Je kunt dit nog niet. Maar met oefening en doorzettingsvermogen kom je verder dan je denkt.
Begin vandaag
Wil je je puber helpen om zijn mindset te veranderen en zijn zelfvertrouwen een boost te geven?
Download dan het E-book Goede schoolresultaten door zelfvertrouwen.
Daarin vind je nog meer praktische tips en oefeningen om je puber te begeleiden naar een positieve mindset en betere schoolresultaten.
Pubers die weer gaan stralen, die met plezier naar school gaan, die trots zijn op wat ze bereiken. Dat gun ik jouw puber ook.
