Het is bijna elf uur ‘s avonds. Je puber zit nog steeds achter het bureau. De toets geschiedenis is morgen, maar de tas moet ook nog gepakt worden voor de sportdag. En oh ja, die werkstukken moeten vrijdag af.

Je puber werkt hard, maar het lukt maar niet om alles onder controle te krijgen. Het voelt alsof er constant iets misgaat, iets wordt vergeten, iets te laat komt.

Het probleem zit in de executieve vaardigheden die nog niet voldoende ontwikkeld zijn.

Wat zijn executieve vaardigheden precies? Waarom zijn ze zo belangrijk  voor schoolsucces én hoe kun je ontdekken welke vaardigheden bij jouw puber nog wat extra aandacht nodig hebben?

Wat gebeurt er als executieve vaardigheden nog niet goed ontwikkeld zijn?

Executieve vaardigheden zijn een soort ‘regelcentrum’ in je hersenen. Ze helpen je om taken te plannen, dingen te onthouden, beslissingen te nemen en je gedrag te controleren. Denk aan een soort persoonlijke assistent in je hoofd die je helpt om alles op een rijtje te krijgen en te houden.

Als deze vaardigheden nog niet goed ontwikkeld zijn – en dat is bij veel pubers het geval, want het puberbrein is volop in ontwikkeling – zie je dat terug in het dagelijks leven.

  • Je puber vergeet huiswerk te maken. Niet omdat het niet belangrijk is, maar omdat het overzicht ontbreekt. Er zijn zoveel dingen tegelijk dat het brein gewoon niet weet waar te beginnen.
  • Of je puber begint pas de avond voor de toets met leren. Niet uit luiheid, maar omdat het inschatten van tijd en het plannen van taken nog niet goed lukt. Morgen lijkt altijd ver weg…tot het ineens vandaag is.
  • Misschien zie je ook dat je puber snel afgeleid is. Een berichtje op de telefoon, een gedachte die voorbij flitst, een geluid in huis. De focus vasthouden kost zoveel energie dat er weinig overblijft voor het echte werk.
  • En dan is er nog de emotionele kant. Als alles tegelijk komt, als het niet lukt om grip te krijgen, ontstaat er stress. Die stress zorgt ervoor dat het brein nog minder goed kan plannen en organiseren. Een vicieuze cirkel.

Het gevolg?

Je puber haalt onvoldoendes terwijl de kennis er wel is. Er gaat ontzettend veel tijd zitten in schoolwerk, maar de resultaten blijven achter. Het zelfvertrouwen zakt, de motivatie verdwijnt. En jij kijkt machteloos toe, niet wetend hoe je kunt helpen.

Zonder sterke executieve vaardigheden blijft je puber worstelen. Niet alleen op school, maar ook in het dagelijks leven. Afspraken worden vergeten, spullen raken zoek, taken worden uitgesteld. Het kost energie, het kost tijd én het kost vooral plezier.

Ontdek waar jouw puber staat

Executieve vaardigheden kun je trainen. Net zoals je een spier kunt trainen in de sportschool, kun je deze hersenfuncties versterken met de juiste oefeningen en strategieën.

De eerste stap is om te ontdekken welke executieve vaardigheden bij jouw puber al goed ontwikkeld zijn en welke nog wat extra aandacht nodig hebben. Daarom heb ik een praktische vragenlijst ontwikkeld waarmee je in een paar minuten een helder beeld krijgt.

De vragenlijst bestaat uit stellingen over verschillende executieve vaardigheden:

– Planning en organisatie:

Kan je puber taken verdelen over tijd? Wordt er een overzicht gemaakt van wat er moet gebeuren?

– Werkgeheugen:

Kan je puber informatie vasthouden terwijl er aan een taak gewerkt wordt? Worden instructies onthouden?

– Flexibiliteit:

Kan je puber schakelen tussen taken? Wordt er goed omgegaan met veranderingen?

– Zelfcontrole:

Kan je puber impulsen onderdrukken? Wordt er nagedacht voordat er gehandeld wordt?

– Initiatief:

Begint je puber op tijd aan taken? Of wordt alles uitgesteld tot het laatste moment?

– Emotieregulatie:

Kan je puber omgaan met frustratie? Blijft het rustig als iets niet lukt?

Score geeft inzicht

Bij elke stelling geef je punten tussen 0-10. Hoe hoger de score, hoe beter die vaardigheid ontwikkeld is. Hoe lager de score, hoe meer aandacht die vaardigheid nodig heeft.

Wat deze vragenlijst zo waardevol maakt, is dat het niet gaat om oordelen. Het gaat om inzicht. Als je weet waar de uitdagingen zitten, kun je daar gericht mee aan de slag.

Misschien ontdek je dat planning het grootste knelpunt is. Dan weet je dat je puber baat heeft bij een duidelijk weekschema en concrete stappenplannen. Of wellicht blijkt dat het werkgeheugen het probleem is. Dan helpt het om informatie visueel te maken, met schema’s, mindmaps of kleuren. Soms is het de emotieregulatie die aandacht nodig heeft. Dan is het belangrijk om eerst te werken aan rust en ontspanning, voordat je aan de schooltaken begint.

Deze inzichten helpen je om niet meer te gissen, maar gericht te ondersteunen.

Waarom dit zo belangrijk is

Pubers die jarenlang worstelen met schoolwerk, die zichzelf dom voelen of lui, terwijl het probleem helemaal niet bij hun intelligentie of motivatie ligt. Het ligt bij vaardigheden die nog niet voldoende ontwikkeld zijn. Vaardigheden die niemand hen ooit heeft uitgelegd of geleerd.

Je ziet pubers transformeren als je de executieve vaardigheden versterkt. Ze krijgen grip op hun schoolwerk. Ze ervaren overzicht in plaats van chaos. Ze voelen zich zekerder, rustiger, blijer.

En dat is precies wat ik voor jouw puber wens. Dat schoolwerk niet langer een bron van stress is, maar iets wat gewoon lukt. Dat er tijd overblijft voor leuke dingen. Dat je puber met vertrouwen de dag in gaat.

Als je dit niet aanpakt, blijft de worsteling doorgaan. De onvoldoendes stapelen zich op, het zelfvertrouwen blijft zakken en uiteindelijk kan het zelfs leiden tot schooluitval of een verkeerde studiekeuze.

Met de juiste inzichten en de juiste aanpak kun je dit veranderen.  Daarom wil ik je uitnodigen om de vragenlijst in te vullen. Het kost je maar een paar minuten, maar het levert je zoveel waardevolle informatie op.

E-book en Online leeromgeving

Download ook het E-book ‘Je koppie op orde’ en ontdek direct waar jouw puber staat. In het E-book vind je nog meer concrete tips en oefeningen om meteen mee aan de slag te gaan

Download hier het gratis E-book Je koppie op orde

En wil je nog een stapje verder gaan? In module 2 van de online leeromgeving van Leer je wijs duiken we dieper in de executieve vaardigheden. Jouw puber leert stap voor stap hoe het brein werkt, hoe planning écht lukt en hoe stress kan worden verminderd.

Met sterke executieve vaardigheden kun je beter omgaan met schoolwerk, prestaties verbeteren en problemen oplossen. Het zijn tools die helpen om slimmer en efficiënter te werken, zodat er minder stress is en meer tijd overblijft voor leuke dingen.

Laat je puber niet langer worstelen. Geef hem of haar de tools om te groeien, te stralen en te slagen.

Download vandaag nog het E-book ‘Je koppie op orde’ en zet de eerste stap naar minder stress en meer succes.